โครงการวิจัยที่สิ้นสุดแล้ว
ปีงบประมาณ
2560
ชื่อโครงการภาษาไทย
การใช้ผลพลอยได้จากโรงงานแป้งมันสำปะหลังหมักด้วยสารเสริมเป็นแหล่งวัตถุดิบในอาหารข้นสำหรับโคเนื้อ
ชื่อโครงการภาษาอังกฤษ
Using by-products from cassava flour industrial fermented with additives as feedstuffs sources in concentrate for beef cattle
เนื้อหาเผยแพร่

         สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. ได้สนับสนุนทุนวิจัยโครงการ การใช้ผลพลอยได้จากโรงงานแป้งมันสำปะหลังหมักด้วยสารเสริมเป็นแหล่งวัตถุดิบในอาหารข้นสำหรับโคเนื้อแก่มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ โดย นางสาวฐิติมา นรโภค เป็นหัวหน้าโครงการ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาสูตรอาหารโคเนื้อที่เหมาะสมในการนำไปแนะนำให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อ 2) พัฒนาแนวทางการปรับปรุงคุณภาพและการใช้ประโยชน์ของกากมันสําปะหลังเพื่อใช้เป็นอาหารโคเนื้อ

          จากการศึกษาวิจัยการใช้ผลพลอยได้จากโรงงานแป้งมันสําปะหลังหมักด้วยสารเสริมเป็นแหล่งวัตถุดิบในอาหารข้นสําหรับโคเนื้อ โดยใช้โคเนื้อ 4 ตัว น้ำหนักเฉลี่ย 300±50 กิโลกรัม วางแผนการทดลองแบบ 2x2 factorial arrangement in 4x4 latin square design เพื่อเปรียบเทียบกากมันสําปะหลังหมัก 2 รูปแบบ คือ กากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 และอาหารข้นโปรตีน 2 ระดับ คืออาหารข้นโปรตีน 16 และ 18 เปอร์เซ็นต์ ผลการศึกษาพบว่า กากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 และ 18 เปอร์เซ็นต์ไม่ส่งผลต่อปริมาณการกินได้ของทั้งอาหารข้น อาหารหยาบ อาหารหมัก และอาหารทั้งหมด แต่เมื่อ คิดในหน่วยเปอร์เซ็นต์น้ำหนักตัว มีค่าแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติและโคเนื้อที่ได้รับอาหารทั้ง 4 ทรีทเมนต์ มีค่าความสามารถในการย่อยได้ของวัตถุแห้ง อินทรียวัตถุ ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ขณะที่ความสามารถในการย่อยได้ของโปรตีนจะมีค่าสูงในโคเนื้อที่ได้รับอาหารข้น 18 เปอร์เซ็นต์โปรตีน ทั้งในทรีทเมนต์ที่มีการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ส่วนความสามารถในการย่อยได้ของเยื่อใยจะมีค่าสูงในโคเนื้อที่ได้รับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์ร่วมกับการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ค่าอุณหภูมิ pH และค่าฮีมาโตคริต เฉลี่ยไม่แตกต่างกันทางสถิติส่วนค่ายูเรียในเลือด มีค่าเพิ่มสูงขึ้นโคที่ได้รับอาหารข้น 18 เปอร์เซ็นต์โปรตีน ทั้งในทรีทเมนต์ที่มีการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ค่าความเข้มข้นของแอมโมเนียในกระเพาะรูเมนมีค่าเพิ่มสูงที่สุดในโคที่ได้รับอาหารข้น 18 เปอร์เซ็นต์โปรตีน ร่วมกับกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มอื่น การเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ทําให้มีกรดไขมันที่ระเหยง่ายทั้งหมดสูงกว่าการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยพด.6 ซึ่งกรดไขมันที่ระเหยง่ายทั้งหมด และกรดโพพิออนิคสูงที่สุดเมื่อมีการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์การเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ไม่มีผลต่อกรดอะซิติค ขณะที่การเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยพด.6 จะส่งผลทําให้กรดบิวทีริคสูงกว่าการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์ส่งผลทําให้ผลผลิตแก๊สเมธเทนลดต่ำลง ซึ่งต่ำกว่าการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยพด.6 ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์และเป็นไปในทิศทางตรงกันข้ามกับการเสริมร่วมกับโปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์การดูดซึมอนุพันธ์พิวรีนและค่าสัมประสิทธิ์ของการสังเคราะห์จุลินทรีย์โปรตีนมีค่าสูงขึ้นเมื่อสัตว์ได้รับกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์และพด.6 ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์เปรียบเทียบกับโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์ในขณะที่ค่าสัมประสิทธิ์ของการสังเคราะห์จุลินทรีย์โปรตีนจะมีค่าสูงขึ้นในโคที่ได้รับการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยพด.6 เมื่อเปรียบเทียบกับยีสต์จํานวนประชากรแบคทีเรีย ซูโอสปอร์เชื้อรา Total bacteria, Ruminococcus flavefaciens และ R. albus ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ขณะที่จํานวนประชากรโปโตซัวในที่ทรีทเมนต์ที่เสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ต่ำกว่ากากมันสําปะหลังหมักด้วยพด.6 และการเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์มีจํานวนประชากรโปรโตซัวต่ำที่สุด ส่วนจํานวนประชากร F. succinogenes มีจํานวนเพิ่มสูงขึ้นเมื่อเสริมกากมันสําปะหลังทั้ง 2 สูตรร่วมกับอาหารข้นระดับโปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์การศึกษาครั้งนี้สรุปได้ว่า การเสริมกากมันสําปะหลังหมักด้วยยีสต์ร่วมกับอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์มีผลให้กรดไขมันที่ระเหยง่ายทั้งหมดและกรดโพพิออนิคมีค่าสูงที่สุดและผลผลิตแก๊สเมธเทน จํานวนประชากรโปรโตซัวต่ำลง

          ประโยชน์ที่จะได้รับของโครงการนี้ คือ ได้สูตรอาหารโคเนื้อที่เหมาะสมในการนําไปแนะนําให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อ และได้แนวทางการปรับปรุงคุณภาพและการใช้ประโยชน์ของกากมันสําปะหลังเพื่อใช้เป็นอาหารโคเนื้อ