โครงการวิจัยที่สิ้นสุดแล้ว
ปีงบประมาณ
2560
ชื่อโครงการภาษาไทย
การผลิตวัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูงและการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ของแหล่งพลังงานเพื่อนำไปใช้เป็นแหล่งพลังงานไหลผ่านในสูตรอาหารสำหรับผลิตโคขุนคุณภาพดี
ชื่อโครงการภาษาอังกฤษ
Producing of modified high by pass starch and improving energy utilization to use as by pass energy source in high quality fattening beef diets
เนื้อหาเผยแพร่

 

สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. ได้สนับสนุนทุนวิจัยโครงการ การผลิตวัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูงและการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ของแหล่งพลังงานเพื่อนำไปใช้เป็นแหล่งพลังงานไหลผ่านในสูตรอาหารสำหรับผลิตโคขุนคุณภาพดี” แก่มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดย รศ.ดร.ฉลอง วชิราภากร เป็นหัวหน้าโครงการ  มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาวิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบอาหารพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูง และเพื่อให้ได้สูตรอาหารแป้งไหลผ่านสูงที่เหมาะสมต่อการผลิตโคขุนคุณภาพ และเพื่อให้ได้องค์ความรู้ใหม่ในการดัดแปลงวัตถุดิบอาหารสัตว์และการเลี้ยงโคขุนคุณภาพสูง นำไปสู่การต่อยอดในเชิงพาณิชย์

จากการศึกษาวิจัยพบว่า การทดลองครั้งนี้ประกอบด้วย 3 การทดลอง ได้แก่ การทดลองที่ 1 เพื่อพัฒนาวิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูง พบว่า ได้วิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูง คือ สามารถใช้วิธีการทรีทด้วยไอน้ำ (stream treatment) และวิธีการทรีทด่าง (alkaline treatment) ในการผลิตวัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่านวิธีที่เหมาะสมสำหรับมันเส้น คือ วิธีทรีทด้วยไอน้ำ ขณะที่วิธีที่เหมาะสมสำหรับข้าวโพด คือ การทรีทด้วยด่าง การที่วิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูงของแหล่งพลังงานทั้งมันเส้น และข้าวโพดที่ให้ผลดีที่สุดของแต่ละชนิดมีความแตกต่างกัน เนื่องจากวัตถุดิบพลังงานมีสัดส่วนของอะไมโลส (amylose) และอะไมโลเพคติน (amylopectin) ที่เป็นองค์ประกอบของแป้งของมันเส้น และข้าวโพดมีความแตกต่างกัน จึงมีผลทำให้วิธีการปรับปรุงมีความแตกต่างกันของวัตถุดิบพลังงาน หรืออาจกล่าวได้ว่า พืชหัว (root or tuber) วิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูงที่เหมาะสม คือ การทรีทด้วยไอน้ำ ขณะที่เมล็ดธัญพืช (grains) วิธีการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบพลังงานดัดแปลงแป้งไหลผ่านสูงที่เหมาะสม คือ การทรีทด้วยด่าง การทดลองที่ 2 เพื่อให้ได้สูตรอาหารแป้งไหลผ่านที่เหมาะสมต่อการผลิตโคขุนคุณภาพสูง พบว่า ได้สูตรอาหารที่เหมาะสม คือ สามารถใช้วัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่านทดแทนวัตถุดิบพลังงานในสูตรอาหารได้ที่ระดับไม่เกินร้อยละ 25 หรือคิดเป็นการใช้วัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่านได้ร้อยละ 15 ในสูตรอาหารข้น อย่างไรก็ตาม สูตรอาหารที่ใช้ข้าวโพดเป็นแหล่งพลังงานในสูตรอาหารให้ผลดีต่อประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และคุณภาพเนื้อดีกว่าสูตรอาหารที่ใช้มันเส้น และในกลุ่มที่ใช้มันเส้นเป็นแหล่งพลังงานในสูตรอาหาร พบว่า สูตรอาหารที่ใช้มันเส้นดัดแปลงด้วยวิธีการทรีทด้วยไอน้ำเป็นสูตรที่เหมาะสมต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโตที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับสูตรที่ใช้มันเส้นไม่ดัดแปลงและมันเส้นทรีทด่าง ขณะที่ในกลุ่มที่ใช้ข้าวโพดเป็นแหล่งพลังงานในสูตรอาหารข้น พบว่า การใช้ข้าวโพดทรีทด่างเป็นสูตรที่มีผลทำให้ประสิทธิภาพการเจริญเติบโตสูงที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ข้าวโพดไม่ดัดแปลงและข้าวโพดทรีทด้วยไอน้ำ การทดลองที่ 3 เพื่อให้ได้องค์ความรู้ใหม่ในการดัดแปลงวัตถุดิบอาหารสัตว์และการเลี้ยงโคขุนคุณภาพสูง นำไปสู่การต่อยอดเชิงพาณิชย์ พบว่า ได้องค์ความรู้ใหม่ในการปรับโครงสร้างของแป้งที่ผ่านกระบวนการทรีทด้วยไอน้ำหรือทรีทด้วยด่าง พบว่า ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างของแป้ง ทำให้การใช้ประโยชน์ได้ในระบบทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการเพิ่มการย่อยได้ของแป้งที่บริเวณลำไส้เล็กเพิ่มขึ้น ทำให้สัตว์เคี้ยวเอื้องได้รับกลูโคสที่ได้จากการย่อยแป้งและดูดซึมจากลำไส้เล็กได้โดยตรง สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้การใช้มันเส้นทรีทไอน้ำ หรือการใช้ข้าวโพดทรีทด่าง มีประสิทธิภาพการเพิ่มการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวันได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 และลดอัตรากการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักได้ร้อยล ะ 13.5รวมทั้งคุณภาพซากและคุณภาพเนื้อ เมื่อเทียบกับการใช้มันเส้นหรือข้าวโพดที่ไม่ดัดแปลง

ประโยชน์ที่จะได้รับของโครงการนี้ คือ เกษตรกร นักวิจัย นักวิชาการ สามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาวัตถุดิบดัดแปลงแป้งไหลผ่าน เพื่อให้ได้วัตถุดิบพลังงานและสูตรอาหารที่เหมาะสมในการผลิตโคขุน ซึ่งสามารถนำไปสู่การพัฒนาต่อยอดในเชิงพาณิชย์ได้